Odyssey 6.110-246 美麗大方又有智慧的公主

主題: 美若天仙的公主

一群年輕的女孩，天真浪漫地在河邊洗衣，唱歌跳舞，突然全身赤裸的Odysseus出現，大家嚇得四處逃。只有公主非常鎮定，因為雅典娜給她勇氣與理性面對。

  Odysseus一見面就開始使出巴結人的絕技，先嘆氣眼前這位不知是凡人還是天神，因為實在太美了。即使是凡人，父母比一般人三背幸運，才有如此美若天仙的女兒。此外，Odysseus用阿波羅神殿的椰棗樹的幼枝比喻Nausicaa如神仙一般的美貌。原來，說這麼多好聽的話，Odysseus求的是一件遮體的衣服，當然，內心期待最好能找到方法回鄉。

date-palm, Phoenix dactylifera, a Phoenician，腓尼基人，也有紫色的意思，因為古代腓尼基人擅長製作紫色布料與染料。這裡指的是阿波羅的聖樹之一: 海棗樹 (date-palm, Phoenix dactylifera)。

γουνοῦμαί σε, ἄνασσα: θεός νύ τις, ἦ βροτός ἐσσι;

εἰ μέν τις θεός ἐσσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν,

Ἀρτέμιδί σε ἐγώ γε, Διὸς κούρῃ μεγάλοιο,

εἶδός τε μέγεθός τε φυήν τ᾽ ἄγχιστα ἐίσκω:

εἰ δέ τίς ἐσσι βροτῶν, τοὶ ἐπὶ χθονὶ ναιετάουσιν,

τρὶς μάκαρες μὲν σοί γε πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ,

τρὶς μάκαρες δὲ κασίγνητοι: μάλα πού σφισι θυμὸς

αἰὲν ἐυφροσύνῃσιν ἰαίνεται εἵνεκα σεῖο,

λευσσόντων τοιόνδε θάλος χορὸν εἰσοιχνεῦσαν.

κεῖνος δ᾽ αὖ περὶ κῆρι μακάρτατος ἔξοχον ἄλλων,

ὅς κέ σ᾽ ἐέδνοισι βρίσας οἶκόνδ᾽ ἀγάγηται.

οὐ γάρ πω τοιοῦτον ἴδον βροτὸν ὀφθαλμοῖσιν,

οὔτ᾽ ἄνδρ᾽ οὔτε γυναῖκα: σέβας μ᾽ ἔχει εἰσορόωντα.

‘ Δήλῳ δή ποτε τοῖον Ἀπόλλωνος παρὰ βωμῷ

φοίνικος νέον ἔρνος ἀνερχόμενον ἐνόησα:

ἦλθον γὰρ καὶ κεῖσε, πολὺς δέ μοι ἕσπετο λαός,

τὴν ὁδὸν ᾗ δὴ μέλλεν ἐμοὶ κακὰ κήδε᾽ ἔσεσθαι.

ὣς δ᾽ αὔτως καὶ κεῖνο ἰδὼν ἐτεθήπεα θυμῷ

δήν, ἐπεὶ οὔ πω τοῖον ἀνήλυθεν ἐκ δόρυ γαίης,

ὡς σέ, γύναι, ἄγαμαί τε τέθηπά τε, δείδια δ᾽ αἰνῶς

γούνων ἅψασθαι: χαλεπὸν δέ με πένθος ἱκάνει.

(Odyssey 6. 149-169)

http://records.viu.ca/~johnstoi/homer/odyssey6.htm

“O divine queen, I come here as a suppliant to you.

Are you a goddess or a mortal being?

If you’re one of the gods who hold wide heaven, 

then I think you most resemble Artemis,    

daughter of great Zeus, in your loveliness,

your stature, and your shape. If you’re human,

one of those mortals living on the earth,

your father and noble mother are thrice-blest,

and thrice-blest your brothers, too. In their hearts

they must glow with pleasure for you always,

when they see a child like you moving up

into the dance. But the happiest heart,

more so than all the rest, belongs to him

who with his wedding gifts will lead you home.    

These eyes of mine have never gazed upon   

anyone like you—either man or woman.

As I observe you, I’m gripped with wonder.

In Delos once I saw something like this—

a youthful palm-tree shoot growing up

beside Apollo’s altar. I’d gone there,

with many others in my company,

on the trip where Fate had planned for me

so many troubles. But when I saw that,

my heart looked on a long time quite astonished—

I’d never noticed such a lovely tree

springing from the earth. And, lady, that’s how

I am amazed at you, lost in wonder,

and am very much afraid to clasp your knee.

主題: 公主的人生觀

Nausicaa不只年輕貌美，還展現非凡的理性與勇氣。她和Odysseus的對話，說明積極的達觀。她觀察眼前這位陌生人，雖然一副狼狽，但是不像壞人，也不向沒頭腦，這一觀察很重要，但是公主是怎麼看出這點? 我更佩服公主的下一個觀點，天神宙斯分配給每一人的命運都是好的 (ἐσθλός, good)，表面看似厄運，但也要忍耐與學習，一個信念，凡事都有美好的意義，尋找這份美好是走過逆境的最佳方法。

  當然，作為一個泱泱大國的公主，自信能提供給求助者所需的一切，也是值得欽佩。

http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0135%3Abook%3D6%3Acard%3D162

τὸν δ᾽ αὖ Ναυσικάα λευκώλενος ἀντίον ηὔδα:

‘ξεῖν᾽, ἐπεὶ οὔτε κακῷ οὔτ᾽ ἄφρονι φωτὶ ἔοικας:

Ζεὺς δ᾽ αὐτὸς νέμει ὄλβον Ὀλύμπιος ἀνθρώποισιν,

ἐσθλοῖς ἠδὲ κακοῖσιν, ὅπως ἐθέλῃσιν, ἑκάστῳ:

καί που σοὶ τάδ᾽ ἔδωκε, σὲ δὲ χρὴ τετλάμεν ἔμπης.

νῦν δ᾽, ἐπεὶ ἡμετέρην τε πόλιν καὶ γαῖαν ἱκάνεις,

οὔτ᾽ οὖν ἐσθῆτος δευήσεαι οὔτε τευ ἄλλου,

ὧν ἐπέοιχ᾽ ἱκέτην ταλαπείριον ἀντιάσαντα.

ἄστυ δέ τοι δείξω, ἐρέω δέ τοι οὔνομα λαῶν.

Φαίηκες μὲν τήνδε πόλιν καὶ γαῖαν ἔχουσιν,

εἰμὶ δ᾽ ἐγὼ θυγάτηρ μεγαλήτορος Ἀλκινόοιο,

τοῦ δ᾽ ἐκ Φαιήκων ἔχεται κάρτος τε βίη τε.

(Odyssey 6. 186-197)

λευκώλενος white-armed

ἄφρων senseless

νέμω deal out, dispense

ἐσθλός good

http://records.viu.ca/~johnstoi/homer/odyssey6.htm

White-armed Nausicaa then answered him and said: 

“Stranger, you don’t seem to be a wicked man,

or foolish. Olympian Zeus himself

gives happiness to bad and worthy men,

each one receiving just what Zeus desires.

So he has given you your share, I think.

Nonetheless, you still must bear your lot. 

But now you’ve reached our land and city,

you’ll not lack clothes or any other thing

we owe a hard-pressed suppliant we meet.

I’ll show the town to you, and I’ll tell you   

what our country’s called—the Phaeacians

own this city and this land. As for me,

I am the daughter of brave Alcinous—

Phaeacian power and strength depend on him.”


圖片出處: http://en.wikipedia.org/wiki/Nausicaa
Odysseus and Nausicaä, by Charles Gleyre.

Nausicaa, Frederic Leighton ca. 1878.

圖片與資料出處: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jacob_Jordaens_-_The_Meeting_of_Odysseus_and_Nausicaa.jpg

Jacob Jordaens - The Meeting of Odysseus and Nausicaa

Odyssey 5.282-381 海神之怒

臘眾神真的很忙，鬥來鬥去，還因為憤怒難消，得想法子整人類。海神，也是地震之神Poseidon就是典型的例子，雖然宙斯都宣布要放Odysseus回家，Poseidon就是不甘心，還是要在興風作浪一番，第五卷282-381行，描述Poseidon的威力，海上的風浪，就像他的情緒，而人類就有苦頭吃了。

  Poseidon呼風喚浪，Odysseus呼天搶地，但還是得撐過去。海上巨浪，有如秋風吹過原野上的野薊(ἄκανθα thorn, Eryngium campestre)。後來還是Cadmus的女兒Ino同情Odysseus，教他放棄木筏，才有機會逃生。

   Odysseus被整了半死，為什麼? 因為當初自大，也因為用巧智傷害他人。神話故事活潑地陳述倫理哲學，聰明反被聰明誤，這麼簡單的道理，但，有聰明才智的人就是學不會。

 ἄκανθα thorn, Eryngium campestre

http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0135%3Abook%3D5%3Acard%3D313

ὀψὲ δὲ δή ῥ᾽ ἀνέδυ, στόματος δ᾽ ἐξέπτυσεν ἅλμην

πικρήν, ἥ οἱ πολλὴ ἀπὸ κρατὸς κελάρυζεν.

ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ὣς σχεδίης ἐπελήθετο, τειρόμενός περ,

ἀλλὰ μεθορμηθεὶς ἐνὶ κύμασιν ἐλλάβετ᾽ αὐτῆς,

ἐν μέσσῃ δὲ καθῖζε τέλος θανάτου ἀλεείνων.

τὴν δ᾽ ἐφόρει μέγα κῦμα κατὰ ῥόον ἔνθα καὶ ἔνθα.

ὡς δ᾽ ὅτ᾽ ὀπωρινὸς Βορέης φορέῃσιν ἀκάνθας

ἂμ πεδίον, πυκιναὶ δὲ πρὸς ἀλλήλῃσιν ἔχονται,

ὣς τὴν ἂμ πέλαγος ἄνεμοι φέρον ἔνθα καὶ ἔνθα:

ἄλλοτε μέν τε Νότος Βορέῃ προβάλεσκε φέρεσθαι,

ἄλλοτε δ᾽ αὖτ᾽ Εὖρος Ζεφύρῳ εἴξασκε διώκειν.

http://records.viu.ca/~johnstoi/homer/odyssey5.htm

But finally he reached the surface,

spitting tart salt water from his mouth, as it streamed down

from off his head. But even so, though badly shaken,

he did not forget about the raft. Through the waves

he swam, grabbed hold, and crouched down in the middle,

trying to escape destructive Fate. The huge wave

carried him along its course this way and that.

Just as in autumn North Wind sweeps the thistledown

along the plain, and the tufts bunch up together,

that’s how the winds then drove his raft to and fro 

across the sea. Sometimes South Wind would toss it

over to North Wind to carry. At other times,

East Wind would let West Wind lead on the chase.       

下面圖片出處: http://www.tellmeomuse.com/stories

Odyssey 5.228-281 自己打造一艘船

圖片出處: http://www.magnoliabox.com/art/508672/Sketches_of_early_vessels_including_a_Roman_sail_and_oar_vessel 

第五卷228-281行，描寫Calypso幫助Odysseus造船準備歸鄉，準備過程，我們又發現這個島的樹木蒼蒼鬱鬱，極為壯觀。

  一大早，Calypso就帶著Odysseus準備工作，給他一把大小適宜的青銅製大斧頭，上有十分精美的橄欖木手柄，還給他一把手斧，然後到了島的邊緣，找適當的造船樹木，包含赤楊，白楊和杉木，因為枯萎乾透，比較容易漂浮。一共砍了二十棵大樹，Calypso仔細教Odysseus造船，造船四天，第五天出發。在海上航行十七個晝夜，第十八天遠遠地看見Phaeacians住的島嶼，恰似海上挑著一塊牛皮盾。
 雖然仙女可以幫助Odysseus，但是要返鄉，要朝自己目標航行，還是要自己造船。和挪亞造方舟一樣，上帝可以給很多關鍵指導，但是，還是若要存活，人類要親自動手。

http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0135%3Abook%3D5%3Acard%3D228

ἦμος δ᾽ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,

αὐτίχ᾽ ὁ μὲν χλαῖνάν τε χιτῶνά τε ἕννυτ᾽ Ὀδυσσεύς,

αὐτὴ δ᾽ ἀργύφεον φᾶρος μέγα ἕννυτο νύμφη,

λεπτὸν καὶ χαρίεν, περὶ δὲ ζώνην βάλετ᾽ ἰξυῖ

καλὴν χρυσείην, κεφαλῇ δ᾽ ἐφύπερθε καλύπτρην.

καὶ τότ᾽ Ὀδυσσῆι μεγαλήτορι μήδετο πομπήν:

δῶκέν οἱ πέλεκυν μέγαν, ἄρμενον ἐν παλάμῃσι,

χάλκεον, ἀμφοτέρωθεν ἀκαχμένον: αὐτὰρ ἐν αὐτῷ

στειλειὸν περικαλλὲς ἐλάινον, εὖ ἐναρηρός:

δῶκε δ᾽ ἔπειτα σκέπαρνον ἐύξοον: ἦρχε δ᾽ ὁδοῖο

νήσου ἐπ᾽ ἐσχατιῆς, ὅθι δένδρεα μακρὰ πεφύκει,

κλήθρη τ᾽ αἴγειρός τ᾽, ἐλάτη τ᾽ ἦν οὐρανομήκης,

αὖα πάλαι, περίκηλα, τά οἱ πλώοιεν ἐλαφρῶς.

αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ δεῖξ᾽, ὅθι δένδρεα μακρὰ πεφύκει,

ἡ μὲν ἔβη πρὸς δῶμα Καλυψώ, δῖα θεάων,

αὐτὰρ ὁ τάμνετο δοῦρα: θοῶς δέ οἱ ἤνυτο ἔργον.

(Odyssey 5.228-243)

http://records.viu.ca/~johnstoi/homer/odyssey5.htm

As soon as rose-fingered early Dawn appeared,

Odysseus quickly put on a cloak and tunic,

and the nymph dressed in a long white shining robe,

a lovely lightly woven dress. Around her waist

she fixed a gorgeous golden belt and placed a veil 

high on her head. Then she organized her plans

so brave Odysseus could leave. She handed him

a massive axe, well suited to his grip and made

of two-edged bronze. It had a finely crafted shaft

of handsome olive wood. Next she provided him

a polished adze. Then she led him on a path

down to the edges of the island, where tall trees grew,

alder, poplar, and pine that reached the upper sky,

well-seasoned, dried-out wood, which could keep him afloat. 

Once she’d pointed out to him where the large trees grew, 

Calypso, the lovely goddess, went back home.

alder	赤楊	Alnus glutinosa	樺木科	Betulaceae		κλήθρα
black poplar	黑楊	Populus nigra	楊柳科	Salicaceae		αἴγειρος
Fir, Greek Fir	希臘杉	abies cephalonica	松科	Pinaceae		ἐλάτη

現代的船

Odyssey 5. 116-227 神與人之間

主題: 神與人之間

古希臘的神，是不死的，不朽的 (the immortal)；相反地，人就是會死的，會腐朽的(the mortal)。我常常把這組對比放在更深層的不變與變的世間道理思考，這樣閱讀史詩中的美學，也思考生命的倫理。

  當Hermes來傳遞宙斯的命令，要Calypso放人，Calypso搬出一堆理由，表明神愛人是天經地義的事，不過，她說的是，戀愛，她舉很多女神和凡人結姻緣的例子，但卻遭宙斯或其他神明忌妒與懲罰的例子，頭頭是道。最重要的是Calypso真心對待Odysseus，答應讓他長生不死，永不衰朽，只要Odysseus願意。可惜Odysseus就是不願意。

  Calypso最後一次確定Odysseus的意願:

http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0135%3Abook%3D5%3Acard%3D192

διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχαν᾽ Ὀδυσσεῦ,

οὕτω δὴ οἶκόνδε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν

αὐτίκα νῦν ἐθέλεις ἰέναι; σὺ δὲ χαῖρε καὶ ἔμπης.

εἴ γε μὲν εἰδείης σῇσι φρεσὶν ὅσσα τοι αἶσα

κήδε᾽ ἀναπλῆσαι, πρὶν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι,

ἐνθάδε κ᾽ αὖθι μένων σὺν ἐμοὶ τόδε δῶμα φυλάσσοις

ἀθάνατός τ᾽ εἴης, ἱμειρόμενός περ ἰδέσθαι

σὴν ἄλοχον, τῆς τ᾽ αἰὲν ἐέλδεαι ἤματα πάντα.

οὐ μέν θην κείνης γε χερείων εὔχομαι εἶναι,

οὐ δέμας οὐδὲ φυήν, ἐπεὶ οὔ πως οὐδὲ ἔοικεν

θνητὰς ἀθανάτῃσι δέμας καὶ εἶδος ἐρίζειν.

(Odyssey 5. 203- 213)

“Nobly born son of Laertes,

resourceful Odysseus, so you now wish

to get back to your own dear native land

without delay? In spite of everything,

I wish you well. If your heart recognized

how much distress Fate has in store for you

before you reach your homeland, you’d stay here

and keep this home with me. You’d never die,    

even though you yearned to see your wife,

the one you always long for every day.  

I can boast that I’m no worse than her

in how I look or bear myself—it’s not right

for mortal women to compete with gods

in form and beauty.”

論美貌與姿態，Penelope怎麼跟Calypso比? 而且，只要和Calypso在一起， Odysseus可以長生不死，還可以永遠年輕英俊，但是，Odysseus還是時時刻刻惦記他的糟糠之妻，就是想回家，沒有甚麼比回家更好重要。

我相信Odysseus也許有千百種理由選擇回家，但也有可能真的就是單純地想回家。即使人間千變幻化，但這不就是最美好的一面? 而不朽的神，似乎更羨慕人類在短暫生命中大放異彩? 此外，家，存在一種更永恆的磁場，比神仙之島更基本、更單純、卻更重要。