Iliad 12. 1-59

主題: 壁壘與戰壕

Iliad 12. 1-59

《伊利亞特》第十二卷出現幾處精彩的演說，但結構相對比較薄弱。一開始，敘述從Patroclus醫治Eurypylus再回到戰場，但是馬上有一點「小插曲」 (digression)，談到希臘大軍的戰壕(τάφρος ditch, trench)和壁壘(τεῖχος, wall, city-wall)。這在第七卷提到Nestor提議建造壁壘(Iliad 7.337-43)，之後動工 (Iliad 7.436-41)，也提到因為建造此壁壘時，希臘人對海神Poseidon不敬，海神曾向宙斯投訴，宙斯也答應這個壁壘一定會摧毀 (Iliad 7.446-463)。詩人再次強調這個壁壘的建造，違逆諸神，所以不會堅固牢靠(Iliad 12. 8-9)，在Achilles懷怨怒在心，在一旁不願幫自己的戰友，希臘的首領將折損大半，或傷或亡；戰場上只見Hector一夫當關，特洛伊的顯貴也都陣亡，就在兩軍打了十年，Poseidon和Apollo合力出手，大水潰堤，湍急的水連續沖擊這壁壘九天，壁壘垮了。

   只是，敘述又回到壁壘垮了之前，說道兩軍大戰，希臘人節節敗退，一群人被推擠到空心船旁邊瑟縮藏身，大家驚慌，害怕，因為此刻Hector氣勢凌霄，史詩用旋風比喻，另外第41-48行就是最典型的「荷馬式比喻」(Homeric simile):

http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0133%3Abook%3D12%3Acard%3D34

ὡς δ᾽ ὅτ᾽ ἂν ἔν τε κύνεσσι καὶ ἀνδράσι θηρευτῇσι

κάπριος ἠὲ λέων στρέφεται σθένεϊ βλεμεαίνων:

οἳ δέ τε πυργηδὸν σφέας αὐτοὺς ἀρτύναντες

ἀντίον ἵστανται καὶ ἀκοντίζουσι θαμειὰς

αἰχμὰς ἐκ χειρῶν: τοῦ δ᾽ οὔ ποτε κυδάλιμον κῆρ

ταρβεῖ οὐδὲ φοβεῖται, ἀγηνορίη δέ μιν ἔκτα:

ταρφέα τε στρέφεται στίχας ἀνδρῶν πειρητίζων:

ὅππῃ τ᾽ ἰθύσῃ τῇ εἴκουσι στίχες ἀνδρῶν: (Iliad 12. 41-48)

http://records.viu.ca/~johnstoi/homer/iliad12.htm

Just as some wild boar or lion faced with dogs and huntsmen keeps turning,

confident of his strength, and men form in a line,

preparing to go against the beast, hurling spears

in volleys from their hands—still it doesn’t tremble,

show any fear in its brave heart, but its courage

kills the beast—repeatedly it whirls itself around,

threatening the ranks of men—that’s how Hector then

moved through the troops, urging men to attack the ditch 

and charge across it.

Hector此刻就像一頭野獸，野山豬或是獅子，被一群獵狗與獵人團團包圍，但野獸不怕，反而嚇到那群「人牆」，真是一當關，萬夫莫敵。

   就這樣，Hector一路過關斬將，到了希臘人的壕溝之前，Hector吆喝，要手下軍隊繼續向前衝，但是戰馬卻在寬闊的壕溝停下。只見，大隊步兵躍躍欲試，但是，戰馬卻裹足不前，結果如何? 下回分曉。

 第十二卷開場五十幾行，看似戰況激烈，但其實幾分幽默與反諷。希臘人自以為他們的壁壘固若金湯，但，詩人卻再三告誡，看似最牢靠的壁壘，其實就快倒了。現在最英武善戰的Hector，也快倒下，而且是那麼可憐地死去。還有，馬好像比人類更有靈性，知道不要進入貿然入險境，但是，當人在成功或是佔上風時，往往變得盲目無知，失去基本應有的判斷力。

下面圖片與資料來源: http://www.heritage-history.com/?c=read&author=church&book=iliad&story=wall POLYDAMAS ADVISING HECTOR TO RETIRE FROM THE TRENCH

Iliad 11.804-848

主題: 古希臘的醫療

Iliad 11. 804-848

Iliad第十一卷開始於Agamemnon 和希臘大軍情勢看好高漲，高傲、氣勢甚燄，但卻結束在傷亡慘重，最後節節敗退，Odysseus準備開會討論，進來的是一跛一跛的Eurypylus，他的腿骨中箭，此刻滿身大汗，傷口還猛噴「黑色的鮮血」，看見此景象Patroclus悲憤感概，難道全希臘人裏，都沒人可以贏過Hector?

     Eurypylus回答，希臘大將幾乎全部陣亡或受重傷，他要求Patroclus幫他處理傷口。這段描述，說明古代戰場上，主要的疾病就是刀槍傷，處理的方式，第一，把劍拔出，用溫水洗乾淨傷口，特別是流出的血；第二，是用藥草療傷。

    Eurypylus要Patroclus幫忙處理傷口，原因是，希臘大軍的隨軍醫官Podaleirius和 Machaon此刻也受重傷；而Achilles曾和古希臘的「醫學系主任」Cheiron學過點醫術，而Achilles也教過Patroclus。

    果真，Patroclus雖沒有醫術高超，但緊急時刻還是派得上用場，立即扶受傷的Eurypylus 到營帳，病人躺在牛皮墊上，而Partoclus用的是快刀劀出腿骨中銳利的箭矢，又用熱水洗淨腿上的黑血，抹的草藥是神奇的根(ῥίζα)，磨碎後敷上傷口，不但止痛，傷口也立即乾淨，有有止血效果。

    第十一卷在止痛與止血的這點結束。

     只是，我有點納悶，那神奇的草藥，那不知名植物的根，究竟是甚麼?

http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0133%3Abook%3D11%3Acard%3D822

τὸν δ᾽ αὖτ᾽ Εὐρύπυλος βεβλημένος ἀντίον ηὔδα:

‘οὐκέτι διογενὲς Πατρόκλεες ἄλκαρ Ἀχαιῶν

ἔσσεται, ἀλλ᾽ ἐν νηυσὶ μελαίνῃσιν πεσέονται.

οἳ μὲν γὰρ δὴ πάντες, ὅσοι πάρος ἦσαν ἄριστοι,

ἐν νηυσὶν κέαται βεβλημένοι οὐτάμενοί τε

χερσὶν ὕπο Τρώων: τῶν δὲ σθένος ὄρνυται αἰέν.

ἀλλ᾽ ἐμὲ μὲν σὺ σάωσον ἄγων ἐπὶ νῆα μέλαιναν,

μηροῦ δ᾽ ἔκταμ᾽ ὀϊστόν, ἀπ᾽ αὐτοῦ δ᾽ αἷμα κελαινὸν

νίζ᾽ ὕδατι λιαρῷ, ἐπὶ δ᾽ ἤπια φάρμακα πάσσε

ἐσθλά, τά σε προτί φασιν Ἀχιλλῆος δεδιδάχθαι,

ὃν Χείρων ἐδίδαξε δικαιότατος Κενταύρων.

ἰητροὶ μὲν γὰρ Ποδαλείριος ἠδὲ Μαχάων

τὸν μὲν ἐνὶ κλισίῃσιν ὀΐομαι ἕλκος ἔχοντα

χρηΐζοντα καὶ αὐτὸν ἀμύμονος ἰητῆρος

κεῖσθαι: ὃ δ᾽ ἐν πεδίῳ Τρώων μένει ὀξὺν Ἄρηα.’

τὸν δ᾽ αὖτε προσέειπε Μενοιτίου ἄλκιμος υἱός:

‘πῶς τὰρ ἔοι τάδε ἔργα; τί ῥέξομεν Εὐρύπυλ᾽ ἥρως;

ἔρχομαι ὄφρ᾽ Ἀχιλῆϊ δαΐφρονι μῦθον ἐνίσπω

ὃν Νέστωρ ἐπέτελλε Γερήνιος οὖρος Ἀχαιῶν:

ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ὧς περ σεῖο μεθήσω τειρομένοιο.’

ἦ, καὶ ὑπὸ στέρνοιο λαβὼν ἄγε ποιμένα λαῶν

ἐς κλισίην: θεράπων δὲ ἰδὼν ὑπέχευε βοείας.

ἔνθά μιν ἐκτανύσας ἐκ μηροῦ τάμνε μαχαίρῃ

ὀξὺ βέλος περιπευκές, ἀπ᾽ αὐτοῦ δ᾽ αἷμα κελαινὸν

νίζ᾽ ὕδατι λιαρῷ, ἐπὶ δὲ ῥίζαν βάλε πικρὴν

χερσὶ διατρίψας ὀδυνήφατον, ἥ οἱ ἁπάσας

ἔσχ᾽ ὀδύνας: τὸ μὲν ἕλκος ἐτέρσετο, παύσατο δ᾽ αἷμα.  (Iliad 11.822-48)

Wise Eurypylus then said in answer to Patroclus:           

“Lord Patroclus, there’s no longer anything
can save Achaeans, who’ll fall back to their black ships.
All those who were our finest fighters
are lying by the ships, hurt or wounded
at Trojan hands, whose strength keeps growing.
But take me safely back to my black ship,
cut the arrow from my thigh, and with warm water    
wash away the black blood there, then rub on           
fine soothing medication, whose use, they say,
Achilles taught you, an art he learned
from Cheiron, most righteous of the Centaurs.
Of our healers, Podalerius and Machaon,
one, I believe, lies wounded in our huts,
himself requiring some worthy healer,
the other’s out there on the plains, holding off
the fighting spirit of the Trojans.”

Menoetius’ fine son then said to Eurypylus:

         “How can you get this cure? What can we do, 
noble Eurypylus? I’m on my way
to inform warlike Achilles of the news
which Geranian Nestor, Achaea’s guardian,           
asked me to report. But I won’t leave you
in such suffering.”

                                  When Patroclus had finished,
he put his arm around Eurypylus’ chest, then took
that shepherd of his people to his hut. Seeing them,
an aide put down some ox hides. Settling him there,
with a knife Patroclus cut out the arrow, razor sharp,
from his thigh, and washed the blood off with warm water. 
He put some bitter root onto his hands and rubbed it in,       
something to relieve the hurt, remove all pain.
The wound then dried, and blood stopped flowing.

再仔細讀這一段，就會發現Patroclus 的傷口處理比較簡化。第一，他沒有像之前Machaon處理Menelaus的傷口時，有把傷口的毒物吸出(Iliad 4.218-219); 第二，Patroclus也沒包紮傷口，之後另一處會提到希臘人用羊毛捆成包紮的繃帶 (Iliad 13. 599-600)。再想想，Odysseus年輕時受傷居然用「咒語」止血(Odyssey 19. 457-8)，Patroclus還是比較科學一點點。

  Iliad 11. 846行提到的「根」，可能是治傷草(woundwort) 的根，中文翻譯有幾種可能：藥用水蘇、療傷絨毛花、聚合草、西門肺草等。此用法還出現在Iliad 16.28; Iliad 4.190; Iliad 15.394;

  比較Odyssey 10. 304，提到另一種植物的根，雪蓮花(Moly): http://homegplant.blogspot.tw/2014/09/51-moly.html。

A cup depicting Achilles bandaging Patroklos' arm, by the Sosias Painter.

Iliad 11,67-90 收割人

主題:收割人

Iliad 11.67-90

兩軍作戰，雙方皆聲勢壯大，場面像甚麼? 荷馬史詩用一段比喻，像是一個有錢人擁有一大片的大面田與小麥田，收割的人面對面，一路砍下去，就看見一排排的倒下。多麼無情，不長眼的大刀！

   試問，誰是拿著鐮刀的收割人(ἀμητήρ reaper)?

   這比喻之後，史詩的鏡頭轉到眾神，高高在奧林比亞山，似乎隔岸觀火。只有紛爭女神，樂見雙方爭鬧不停。原來，揮動戰火刀，恣意廝殺的是人爭奪的心。

希臘文本引用出處:

http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0133%3Abook%3D11%3Acard%3D47

οἳ δ᾽, ὥς τ᾽ ἀμητῆρες ἐναντίοι ἀλλήλοισιν

ὄγμον ἐλαύνωσιν ἀνδρὸς μάκαρος κατ᾽ ἄρουραν

πυρῶν ἢ κριθῶν: τὰ δὲ δράγματα ταρφέα πίπτει:

ὣς Τρῶες καὶ Ἀχαιοὶ ἐπ᾽ ἀλλήλοισι θορόντες

δῄουν, οὐδ᾽ ἕτεροι μνώοντ᾽ ὀλοοῖο φόβοιο.

ἴσας δ᾽ ὑσμίνη κεφαλὰς ἔχεν, οἳ δὲ λύκοι ὣς

θῦνον: Ἔρις δ᾽ ἄρ᾽ ἔχαιρε πολύστονος εἰσορόωσα:

οἴη γάρ ῥα θεῶν παρετύγχανε μαρναμένοισιν,

οἳ δ᾽ ἄλλοι οὔ σφιν πάρεσαν θεοί, ἀλλὰ ἕκηλοι

σφοῖσιν ἐνὶ μεγάροισι καθήατο, ἧχι ἑκάστῳ

δώματα καλὰ τέτυκτο κατὰ πτύχας Οὐλύμποιο. (Iliad 11. 67-77)

http://records.viu.ca/~johnstoi/homer/iliad11.htm

Then, just as reapers work in some rich man’s fields,

arranged in rows facing each other, cutting the crop,

wheat or barley, scything handfuls thick and fast,

that’s how Trojans and Achaeans went at each other,       

slicing men down. No one thought of lethal flight.

The sides were matched in fury equally—they fought

like wolves ripping at each other. Looking on, Strife,

goddess who brings much sorrow, was delighted.

She was the only god present at this battle.

The others were far off, sitting at their ease,

in their own homes on many-ridged Olympus,

where a fine house had been built for each of them.

Iliad 11.1-66

戰爭，是無情的，沒有贏家，通常都是兩敗俱傷。《伊里亞特》第十一卷開始是希臘大軍風光大勝的場面，結束在大逆轉，希臘人的慘敗；史詩常用類似的手筆，敘述大起大落的戰況，增添說故事的幅度與張力。

主題: the Gorgon shield of Agamemnon

《伊里亞特》第十一卷1-66行，可分四部分: 第一，宙斯又派遣爭端女神 (Strife, Eris)，挑起希臘人戰爭的慾望；第二，仔仔細細敘述Agamemnon的華美盔甲；第三，希臘人走出堡壘，準備開戰; 第四，特洛伊人也整隊備戰。

宙斯默默答應Thetis 的要求，要替Achilles討回面子，但是顯然天神好厲害，用的方法很巧妙，他先讓Agamemnon沾沾自喜，覺得自己不可一世，然後讓他重重跌一跤。另外派紛爭女神也極富象徵意義，看似是紛爭女神挑起戰火，其實是人類內心高傲，不認輸的心，要爭、要奪引起的紛爭，也是戰爭的徵兆 (πολέμοιο τέρας, a portent of war, Iliad 11.4)。

以下圖片與文字資料出處: http://www.theoi.com/Daimon/Eris.html  

Winged Eris, Athenian black-figure kylix

C6th B.C. ,Antikensammlung, Berlin

出場的就是躁進、狂妄、很有派頭的Agamemnon，武器與戰袍象徵一個武士的地位與權勢，一般兵種的戰袍，可能只值九頭牛，貴族黃金打造的約值一百頭牛，而Agamemnon的這一身行頭，應該遠遠超過，他代表的是還自當時最富裕，產黃金的邁錫尼:

Ἀτρεΐδης δ᾽ ἐβόησεν ἰδὲ ζώννυσθαι ἄνωγεν

Ἀργείους: ἐν δ᾽ αὐτὸς ἐδύσετο νώροπα χαλκόν.

κνημῖδας μὲν πρῶτα περὶ κνήμῃσιν ἔθηκε

καλὰς ἀργυρέοισιν ἐπισφυρίοις ἀραρυίας:

δεύτερον αὖ θώρηκα περὶ στήθεσσιν ἔδυνε,

τόν ποτέ οἱ Κινύρης δῶκε ξεινήϊον εἶναι.

πεύθετο γὰρ Κύπρον δὲ μέγα κλέος οὕνεκ᾽ Ἀχαιοὶ

ἐς Τροίην νήεσσιν ἀναπλεύσεσθαι ἔμελλον:

τοὔνεκά οἱ τὸν δῶκε χαριζόμενος βασιλῆϊ.

τοῦ δ᾽ ἤτοι δέκα οἶμοι ἔσαν μέλανος κυάνοιο,

δώδεκα δὲ χρυσοῖο καὶ εἴκοσι κασσιτέροιο:

κυάνεοι δὲ δράκοντες ὀρωρέχατο προτὶ δειρὴν

τρεῖς ἑκάτερθ᾽ ἴρισσιν ἐοικότες, ἅς τε Κρονίων

ἐν νέφεϊ στήριξε, τέρας μερόπων ἀνθρώπων.

ἀμφὶ δ᾽ ἄρ᾽ ὤμοισιν βάλετο ξίφος: ἐν δέ οἱ ἧλοι

χρύσειοι πάμφαινον, ἀτὰρ περὶ κουλεὸν ἦεν

ἀργύρεον χρυσέοισιν ἀορτήρεσσιν ἀρηρός.

ἂν δ᾽ ἕλετ᾽ ἀμφιβρότην πολυδαίδαλον ἀσπίδα θοῦριν

καλήν, ἣν πέρι μὲν κύκλοι δέκα χάλκεοι ἦσαν,

ἐν δέ οἱ ὀμφαλοὶ ἦσαν ἐείκοσι κασσιτέροιο

λευκοί, ἐν δὲ μέσοισιν ἔην μέλανος κυάνοιο.

τῇ δ᾽ ἐπὶ μὲν Γοργὼ βλοσυρῶπις ἐστεφάνωτο

δεινὸν δερκομένη, περὶ δὲ Δεῖμός τε Φόβος τε.

τῆς δ᾽ ἐξ ἀργύρεος τελαμὼν ἦν: αὐτὰρ ἐπ᾽ αὐτοῦ

κυάνεος ἐλέλικτο δράκων, κεφαλαὶ δέ οἱ ἦσαν

τρεῖς ἀμφιστρεφέες ἑνὸς αὐχένος ἐκπεφυυῖαι. (Iliad 11.15-40)

http://records.viu.ca/~johnstoi/homer/iliad11.htm

The son of Atreus shouted to his Argives

to get their armour on. He pulled on his shining bronze.

First on his legs he set his shin guards—beautifully made,

fitted with silver ankle clasps. Then he put

a breast plate round his chest, something he’d received    

as a gift of hospitality from Cinyras,  

who’d learned in Cyprus the great news that Achaeans

were intending to set sail in their ships for Troy.

So to please the king, Cinyras gave the breastplate

to Agamemnon. On it were ten metal strips,

each dark blue, twelve of gold, and twenty made of tin.

On each side, three enameled snakes coiled to the neck,

like rainbows which the son of Cronos sets in clouds,

prophetic omens for mortal men. On his shoulder,

he slung his sword studded with shining gold.  

The scabbard was silver, fitted with golden straps.

Then he picked up his richly decorated shield,

which covered his whole body, a beautiful work,

with ten bronze circles, twenty bosses of white tin,

and in the centre a boss of blue enamel.

On that shield, as crowning symbol, stood the Gorgon,

a ferocious face with a horrifying stare.

Terror and Panic were placed on either side.

On the shield’s silver strap writhed an enamel snake,

its three heads intertwined, all growing from one neck.  

下面是這段文字提到的行頭

閃亮的銅甲 (16)

精美的脛甲 [綁在小腿，通常是金屬製] (17)

銀製環扣 (18)

Cibyras贈送的胸甲 [a guest-gift] (19-21)

胸甲的細節: 十條碧藍色的琺瑯飾帶 (24)

胸甲的細節: 十二條黃金飾帶 (25)

胸甲的細節: 二十條錫製飾帶 (25)

胸甲的細節:兩側各有三條琺瑯蛇蜿蜒至甲頸，有如彩虹 (26-28)

雙刃劍，金釘，銀製的劍鞘，鑲金的過肩帶(29-31)

精心打造的盾牌，可遮護全身 (32)

盾牌的細節: 十層的青銅圈 (33)

盾牌的細節: 面上浮雕二十個閃光的錫鍛半球(34)

盾牌的細節: 最中央鑲著碧藍色的琺瑯，上面會有Gorgon的頭，側邊畫的是Terror與 Rout兩位神 (35-37)

盾牌上繫銀製佩帶(baldric)，三頭長蛇蜿蜒在佩帶上 (38-40)

以下圖片與文字資料出處: http://en.wikipedia.org/wiki/Gorgon

Winged goddess with a Gorgon's head, orientalizing plate, c. 600 BC, from Kameiros, Rhodes